HD_MRK

Ontmoetingscentrum de Pijp in Amsterdam – voor mensen met dementie

 
info@kloek.nu • (085) 303 12 45
Kloek header

Ontmoetingscentrum de Pijp in Amsterdam – voor mensen met dementie

 
SNGL
 
 
Ontmoetingscentrum De Pijp
 
Nieuwsbrief
Ik hoor graag zo nu en dan van Kloek.
 
Inschrijven
 
CNTNT
post
 

Dicht bij onze nieuwe locatie in Amsterdam staat het Amsterdams Ontmoetingscentrum de Pijp, een onderdeel van welzijnsorganisatie Combiwel. 4 dagen per week kunnen mensen met dementie hier een doordacht programma volgen. Dat helpt hen om zo goed mogelijk met hun situatie te leren omgaan. Joke Bos, drijvende kracht achter het ontmoetingscentrum vertelt hoe dat programma er precies uitziet

’Er zijn in Nederland 100 ontmoetingscentra’, vertelt Joke. ‘In al die centra gaat het vooral om activeren. Alles wat wij voor onze cliënten en hun mantelzorgers organiseren heeft een doel: hen helpen om weer in balans te komen. Daarvoor zetten wij allerlei activiteiten rond bewegen, kunst maken of theater in.

In het ontmoetingscentrum werken elke dag ook 2 activiteitenbegeleidsters, een gastvrouw, een begeleider op de groep (soms 2) en een medewerker in de keuken. Daarnaast zijn er elke dag een vrijwilliger en een stagiair. ‘Genoeg vrijwilligers vinden blijft wel een uitdaging. Misschien kunnen wij en Kloek daarin straks samen optrekken.’

Het draait om bewegen

‘De basis van ons programma is de psychomotorische therapie. Die therapie helpt mensen via allerlei bewegingen en oefeningen om beter in balans te komen. Allerlei onderzoeken hebben inmiddels laten zien dat psychomotorische therapie dat effect inderdaad heeft. Dankzij psychomotorische therapie kunnen mensen met dementie beter met hun beperkingen omgaan. Zij gaan zich weer prettiger en zekerder voelen.

Bij psychomotorische therapie speelt ook het omgaan met de mensen om je heen een grote rol. In bewegingen leg je contact, ervaar je wat je allemaal wel kunt en krijg je een positief zelfbeeld. Onderzoek laat steeds weer zien dat bewegingstherapie meer oplevert dan therapieën waarin je alleen maar met elkaar praat. Dat komt doordat je in beweging veel gemakkelijker kunt aansluiten bij de ander en wat hij of zij nodig heeft.

Bij ons is bewegen dan ook een vast onderdeel van het programma. Wij doen het 3 keer in de week, steeds 1,5 uur. Het is een mix van spel- en sportactiviteiten en heet bij ons gewoon “gym”, maar er zit dus een doortimmerde visie achter.’

Echt contact maken en weten wat iemand nodig heeft

Joke zelf is van oorsprong fysiotherapeut en maakte jaren geleden al kennis met psychomotorische therapie. ‘De uitgangspunten spraken mij erg aan en ik zag in de praktijk hoe goed gerichte bewegingstherapie mensen kan helpen. Daarom ben ik destijds zelf ook psychomotorisch therapeut geworden.

Voor een zo groot mogelijk effect moet je de deelnemers wel goed kennen. Je moet echt contact met ze maken en weten wie wat nodig heeft. Sommige mensen daag je uit, bij andere ben je heel voorzichtig. Dan ga je misschien juist naast hen staan.’

Veel ruimte voor creativiteit

In het ontmoetingscentrum is verder veel ruimte voor creatieve activiteiten. ‘Ook bezig zijn met kunst heeft als doel dat cliënten beter kunnen omgaan met hun ziekte en zich prettiger voelen. De activiteiten zijn dus niet zomaar een soort vrijetijdsbesteding.

Creatief zijn helpt mensen met dementie bijvoorbeeld om zich gemakkelijker te uiten. Het doet een beroep op andere capaciteiten dan alleen nadenken en praten. Vaak zien we dat cliënten vrijer worden. Natuurlijk passen wij ook deze activiteiten helemaal aan aan wat cliënten prettig vinden. De een werkt graag met klei, de ander schildert liever.

Daarnaast praten we regelmatig met elkaar over vroeger, bijvoorbeeld aan de hand van video’s op YouTube. Daarnaast kunnen cliënten hier biljarten of schaken. Een prachtige ontwikkeling is ook Onvergetelijk Stedelijk: 1 keer per maand gaan we met cliënten en familie naar het Stedelijk Museum in Amsterdam. Dan is er een speciaal programma voor hen. Het is prachtig om te zien hoe mensen daarvan genieten en even opbloeien.

Veel aandacht voor partners van mensen met dementie

‘Wij hebben in het ontmoetingscentrum ook veel oog voor de mantelzorgers. De partners van onze cliënten zijn voor ons ook cliënten. Daarom organiseren wij 1 keer in de 2 weken een gespreksgroep voor hen. Verder stimuleren we lotgenotencontact. Ook gaan partners mee met uitjes, als ze dat willen.

Dan is er nog 1 keer in de 3 maanden een centrumoverleg, voor alle mantelzorgers en cliënten. Wij wisselen dan nieuwtjes uit en stellen nieuwe cliënten voor. En vaak zetten wij een mantelzorger in het zonnetje met een bos bloemen, voor haar of zijn bijzondere inzet.

Onze lijntjes met mantelzorgers zijn sowieso kort. Bij bijzonderheden bellen wij bijvoorbeeld even met de partners van de mensen die bij ons zijn. Wij krijgen altijd terug dat partners dat erg prettig vinden. Het geeft hen rust en vertrouwen. En het maakt het vaak gemakkelijker om zelf even tot rust te komen en bij te tanken. Partners mogen overigens ook meekomen en samen met hun man of vrouw meedoen met activiteiten.

Ik zie wel altijd weer hoe zwaar partners van mensen met dementie het hebben. Er wordt vaak jarenlang zo veel van ze gevraagd; hun zorg houdt nooit op. Als iemand jaren dementie heeft, rouwen partners diezelfde lange tijd. En als een partner met dementie is overleden, zien wij regelmatig dat partners zelf ook lichamelijke klachten krijgen.’

Anders dan dagbesteding

Een ontmoetingscentrum heeft dus een heel andere opzet dan de “gewone” dagopvang. ‘De dagopvang is altijd gekoppeld aan een instelling’, legt Joke uit. ‘Dat maakt de opzet al heel anders. Daar komen mensen met dementie en zij moeten zich als het ware aanpassen aan het aanbod van de dagopvang. Je ziet vaak dat medewerkers sterk vanuit de organisatie denken. Een ontmoetingscentrum is wat minder strak. Wij werken in een buurtcentrum en staan daardoor misschien iets dichter bij het dagelijkse leven van cliënten.

Tegelijkertijd zijn wij wel heel bewust gericht op “beter leren omgaan met”. Ik denk dat het bij dagbesteding wat meer gaat om prettig de dag doorkomen. Dat kan natuurlijk ook prima zijn.’

Geschiedenis in het kort

Ontmoetingscentra zijn er al tientallen jaren. ‘Het eerste ontmoetingscentrum ging in ’93 open. Het was een vorm van laagdrempelige dagbesteding, met begeleiding voor de mensen met dementie en voor hun familie.
In die tijd waren mensen met dementie nog afgesloten van de rest van de maatschappij. Een laagdrempelig ontmoetingscentrum was dan ook bijna revolutionair. Tot dan toe was er alleen dagbesteding en ondersteuning vanuit instellingen. Voor veel mensen was het een grote stap om daarnaartoe te gaan. Ook was er tot dat moment nauwelijks geïntegreerde ondersteuning: voor mensen met dementie en hun partner of familie.

Een onderzoek naar 2 ontmoetingscentra in Amsterdam liet destijds zien dat mensen 2 keer zo lang in een ontmoetingscentrum bleven. Ook hadden cliënten minder gedragsproblemen en voelden mantelzorgers zich minder belast. Dat was een reden om de centra uit te bouwen. Ook in andere steden is soortgelijk onderzoek gedaan, altijd met dezelfde uitkomsten.

Er is ook een Europees project: Meetingdem. Dat is net afgerond; er zijn nu ook ontmoetingscentra in Polen, het Verenigd Koninkrijk en Italië. Allemaal dankzij de grote inzet van Rose-Marie Dröes, hoogleraar aan het VUmc. Wij werken al sinds 1983 veel samen.

Ook belangstelling uit het buitenland

In ons centrum krijgen wij nog steeds regelmatig bezoek uit andere plaatsen in Nederland en uit het buitenland. Tot ver over de grenzen zijn zorgverleners geïnteresseerd in onze visie en werkwijze.’

Tegenwoordig wordt het ontmoetingscentrum vanuit de WMO betaald. Cliënten melden zich van tevoren aan, maar er zijn elke dag ook 3 plekken open voor open inloop. Joke: ‘We hebben altijd een heel diverse groep cliënten, laag- en hoogopgeleid. Zij komen hier uit zichzelf of via bijvoorbeeld casemanagers, huisartsen of wijkverpleegkundigen. Iedereen betaalt 5 euro per dag als onkostenvergoeding.’

Overtuigd van de kracht van bewegen voor mensen met dementie

Voor Joke voelt haar werk in het ontmoetingscentrum als heel dichtbij en vanzelfsprekend. ‘Kwetsbare mensen en ouderen raken mij. Ik wil hen en hun familie graag helpen om zich zo goed mogelijk te handhaven. Ik maak ze graag blij. Bovendien ben ik in hart en nieren overtuigd van de kracht van bewegen voor mensen met dementie. Daarnaast houd ik zelf erg van dansen en muziek.

Ik heb ook een theateropleiding gedaan. Al die hobby’s komen ook weer terug in mijn werk. Daarbij draait het voor mij altijd om open kijken naar de ander. Ik denk nooit: zo is het.’

Ik zoek altijd echt contact en wil helemaal aansluiten bij de cliënt en zijn partner.

Dat aansluiten kan ook verrassende vormen hebben. ‘Zo vraag ik onze cliënten regelmatig om raad. Of het nu gaat om praktische zaken als rekensommen of om een relatiekwestie. Dat werkt geweldig. Mensen ervaren dan dat ze ertoe doen. En dat is een basisbehoefte van mensen: je nodig voelen.

Cliënten zitten ook graag bij mij op kantoor. Ik werk dan wat en vraag tussen neus en lippen door hoe zij iets zouden doen. Ondertussen ordenen zij dan bijvoorbeeld de verzameling beestjes die ik op het bureau heb staan.

Zo krijgen zij op verschillende manieren prikkels en dat stimuleert hen positief.

Op een gegeven moment staan cliënten dan weer op en gaan ze hun eigen gang. Eigenlijk net zoals het vroeger thuis ging. Je was graag bij je moeder en mocht haar als het even kon helpen bij klusjes.

Tot het je wat verveelde, en dan ging je weer iets anders ondernemen.

In principe kan iedereen met dementie bij ons komen, behalve als mensen incontinent zijn of ernstige gedragsproblemen hebben, zoals agressie zonder reden. Overigens kan zulk gedrag soms ook veranderen als mensen in het ontmoetingscentrum komen, maar het belang van de groep staat dus altijd voorop.’

Benieuwd naar Kloek

‘Ik ontdekte de plannen voor de 2e locatie van Kloek in de Lutmastraat in Amsterdam via de posters achter het raam. Inmiddels hebben Martin, Theo en ik elkaar gesproken en onze visies komen sterk overeen. Ik ben erg benieuwd naar hoe Kloek hier straks gaat draaien en ik hoop dat we elkaar verder kunnen versterken. Juist de nadruk op zelfstandigheid en zo gewoon mogelijk leven spreekt mij in elk geval erg aan.’

Verder lezen

Meer achtergrondinformatie over ontmoetingscentra dementie, Combiwell Amsterdam en het Europese project Meetingdem vindt u op de verschillende websites.

Ontmoetingscentra dementie

Combiwel Amsterdam

Meetingdem

Wilt u meer weten over het opzetten van een ontmoetingscentrum dementie, dan kunt u contact opnemen met de Helpdesk ontmoetingscentra via ontmoetingscentra@ggzingeest.nl.

 

 
Delen met een bekende
 
DSPL-BLGS-PNTRST

Thema: Kloek algemeen

 
MNS
Thema’s
Martin van de Graaf

‘Kloek is voor mij: maatschappelijk betrokken zijn’

Martin van de Graaf is een van de oprichters van Kloek, samen met Theo Berg. Waarom maakt Martin zich zo sterk voor de doelgroep van Kloek: mensen met dementie? En…
Omgaan met dementie

‘Mensen met dementie hebben echte zorg nodig’

Theo Berg bouwt Kloek vanaf de basis op, samen met Martin van de Graaf. Theo's grote ervaring in de ouderenzorg is de basis voor Kloek, wonen met zorg. Hij werkte…
Kritisch meekijken Gerrit Jan van Zoelen

Kritisch meekijken met alle zakelijke plannen

'Kloek heeft een goed antwoord op een belangrijke maatschappelijk-relevante vraag: hoe zorgen we als samenleving zo goed mogelijk voor de groeiende groep mensen met dementie’, stelt Gerrit Jan van Zoelen,…
zo veilig mogelijk wonen

Zo veilig mogelijk wonen

Hoe zit het dan met de veiligheid bij jullie?’ Die vraag krijgen we bij Kloek regelmatig als we vertellen dat wij geen gesloten afdelingen hebben. ‘Mensen met dementie lopen toch…
Verbouwen – goede kwaliteit voor een goede prijs

Verbouwen: ‘Goede kwaliteit voor een goede prijs’

De verbouwing van onze eerste locatie in De Eglantier in Roosendaal is in volle gang. 1 maart 2016 verwachten we de eerste bewoners. Onze steun en toeverlaat in het hele…
Amsterdamse elementen

Amsterdamse elementen in interieur Kloek Amsterdam

In de Lutmastraat in Amsterdam wordt hard gewerkt aan onze 2e locatie. Vanaf zomer 2017 kunnen daar 36 mensen met dementie zelfstandig wonen, in kleine groepen en met warme zorg…
Ontmoetingscentrum De Pijp

Ontmoetingscentrum de Pijp in Amsterdam – voor mensen met dementie

Dicht bij onze nieuwe locatie in Amsterdam staat het Amsterdams Ontmoetingscentrum de Pijp, een onderdeel van welzijnsorganisatie Combiwel. 4 dagen per week kunnen mensen met dementie hier een doordacht programma…
Interieurontwerp voor Kloek Amsterdam

Interieurontwerp voor Kloek Amsterdam

De bouw van onze 2e locatie, aan de Lutmastraat in Amsterdam is in volle gang. Ondertussen is Jacqueline Vink, onze vaste interieurontwerper hard aan de slag met de inrichting van onze…
FTR
theme building: 8days.nl